Bệnh đau đầu Migraine tuy là một bệnh phổ biến, nhưng thật chất là vẫn chưa có nhiều người biết nhiều về căn bệnh này. Bạn có biết rằng tùy từng trường hợp khác nhau mà bệnh nhân sẽ có những cơn đau khác nhau? Những thông tin về bệnh đau đầu Migraine dưới đây ắt hẳn là sẽ rất cần thiết cho bạn.

Khái niệm đau nửa đầu Migraine

Đau nửa đầu (Migraine) được xếp vào hàng đặc biệt thuộc nhóm nhức đầu mạn tính có nguồn gốc từ rối loạn nguyên phát ở não.

dau-dau-migraine-3

Bản thân của đau Migraine không có bất cứ nguy hiểm nào đe dọa đến tính mạng, trừ những biến thể của nó như biến chứng về thần kinh chẳng hạn. Mặc dù vậy, sự xuất hiện dai dẳng của những cơn đau nhức ở nửa đầu, đôi khi kết hợp cùng một vài triệu chứng khác làm ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả công việc cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Việc phát hiện và điều trị kịp thời là cực kì có ý nghĩa trong việc hạn chế được các cơn đau gây khó chịu, lo lắng cho người bệnh nhằm cải thiện về hiệu quả công việc cũng như chất lượng đời sống cho người bệnh và những biến chứng có thể xảy ra.

Migraine đa phần gặp ở phụ nữ với tỉ lệ 3/1 so với nam. Phụ nữ dưới 45 tuổi, hiếm gặp hơn ở người cao tuổi và trẻ em. Theo thống kê mới đây ở Hoa kỳ thì tỷ lệ mắc bệnh tương đối cao xấp xỉ 18% ở nữ giới và 5 – 7% ở nam giới. Riêng ở Việt Nam thì chưa có một số liệu thống kê chính thức nào.

Về cơ chế, bệnh được xếp vào nhóm đau đầu do nguyên nhân mạch máu còn gọi là hội chứng Thần kinh – mạch máu ở não và có tính chất cơn rõ rệt. Các tác giả trên thế giới như Thomas Willis 1960 hay Jame Lane 1990… cho rằng Migraine là loại nhức đầu có liên quan đến vai trò của chất dẫn truyền thần kinh thuộc hệ serotoninergic, nó có tác dụng co các động mạch lớn và giãn các động mạch nhỏ cũng như các vi mạch, thuyết này hiện nay các nhà thần kinh học thế giới vẫn còn công nhận.

Cơ chế gây bệnh cũng như triệu chứng ban đầu của bệnh giữa nam và nữ không có sự khác nhau rõ rệt. Một số tác giả còn cho rằng có sự liên quan với di truyền trong một số thể Migraine như migraine với biến chứng liệt nửa người có tính chất gia đình.

Chẩn đoán bệnh đau nửa đầu:

Khám và phát hiện bệnh migraine hoàn toàn dựa trên những biểu hiện ban đầu của bệnh nhân mà không có xét nghiệm nào, kể cả bằng hình ảnh. Tuy nhiên, chẩn đoán hình ảnh có thể giúp chúng ta chẩn đoán phân biệt các thể Migraine không điển hình hoặc thể Migraine có biến chứng liệt nửa người với các loại nhức đầu khác có tổn thương thực thể ở não như: Dị dạng mạch não, u não, tụ máu… Ngoài ra, Chẩn đoán hình ảnh còn có thể loại trừ được các tổn thương liên quan đến vùng răng hàm mặt và vùng Tai mũi họng. Tiêu chuẩn chẩn đoán Migraine theo Hội đau đầu Quốc tế (IHS) như sau:

– Migraine điển hình không có thoáng báo (không Aura)

Thời gian cơn đau xuất hiện thường là vào ban đêm và gần sáng, hiếm khi gặp vào ban ngày. Bệnh nhân thường xuất hiện 1 – 2 cơn đau trong một tuần và ít hơn 8 cơn đau trong 1 tháng. Thời gian cơn đau có thể kéo dài 4 – 72h và đạt cường độ mạnh nhất sau khởi phát cơn từ 1- 2h. Đau chỉ luẩn quẩn ở một bên đầu sau đó có thể lan sang bên dối diện hoặc đau quanh đầu (theo đường vành khăn quanh trán).

Các cảm giác đau mà bệnh nhân có thể gặp phải là: đau nhói như bị kim chích, đau theo nhịp nảy của mạch máu ở thái dương, đau theo nhịp tim…

benh-dau-nua-dau

Trong lúc đau đớn, bệnh nhân tỏ ra cực kì khó chịu với ánh sáng, tiếng ồn, màu sắc hay mùi lạ trong không khí.

Cơn đau tăng lên khi lgắng sức làm việc, nhưng nếu nghỉ ngơi yên tĩnh, cơn đau sẽ giảm dần. Một số bệnh nhân có thể có biểu hiện buồn nôn và nôn. Số ít khác bị các rối loạn tiêu hóa như đầy bụng, khó tiêu, chán ăn hay tiêu chảy.

– Đối với Migraine điển hình có thoáng báo (có Aura)

Chừng một tiếng trước khi cơn đau đầu xuất hiện, bệnh nhân có thể có các dấu hiệu như: rối loạn thị giác, rối loạn cảm giác, rối loạn ngôn ngữ theo trình tự xuất hiện trong thời gian khoảng 20 – 30 phút sau đó mới xảy ra cơn đau đầu giống các cơn đau nửa đầu không aura.

+ Rối loạn thị giác: đây là dấu hiệu điển hình nhất chiếm khoảng 80% với biểu hiện như hoa mắt hoặc không nhìn thấy trong một lúc.

+ Rối loạn cảm giác: chiếm khoảng 70%, người bệnh sẽ có các cảm giác: kiến bò, tê cóng ở một bên như bàn tay và quanh mồm, một số trường hợp nặng có thể mất cảm giác hoàn toàn.

+ Rối loạn ngôn ngữ: không phổ biến, thường là các biểu hiện như quên từ, loạn ngôn, người khác nói tạm thời không hiểu gì hay không ý thức được điều mình đang diễn đạt.

Hội chứng Migraine có thể là nguyên nhân dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm đó là Migraine mạn tính kéo dài, trạng thái migraine, nhồi máu não do Migraine, co giật do Migraine.

Điều trị bệnh Migraine như thế nào?

Migraine cần được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời. Tuy vậy, trước khi điều trị cần làm một số xét nghiệm thăm dò tùy theo từng trường hợp cụ thể như chụp cắt lớp vi tính so não, chụp cộng hưởng từ sọ não, siêu âm hệ thống mạch máu trong và ngoài sọ, chụp mạch não và một số xét nghiệm cơn bản cần thiết khác để loại trừ các bệnh lý thực tổn ở não nguy hiểm cụ thể là: Dị dạng mạch não, u não, tụ máu, não úng thủy… và cũng có thể phát hiện các bệnh lý nội khoa khác kèm theo.

Để điều trị có hiệu quả Migraine cần phải kết hợp song song 3 phần dưới đây:

– Các phương pháp điều trị chung: ngăn ngừa các yếu tố là nguy cơ: hạn chế ăn các chất kích thích như rượu bia thuốc lá. Ngủ đúng giờ, đủ tiếng. Cân bằng giữa làm việc và nghỉ ngơi thư giãn. Điều kiện môi trường nơi ở phải có ánh sáng phù hợp và tránh nhiều tiếng động. Giáo dục cho bệnh nhân biết về tình trạng bệnh, cách dùng thuốc và cách theo dõi tiến triển của bệnh.

– Cắt cơn đau (điều trị giai đoạn cấp)khi đang có cơn đau: Cắt cơn đau nhanh chóng, hiệu quả, hạn chế tác dụng phụ, cải thiện khả năng, chức năng thần kinh cho bệnh nhân. Các nhóm thuốc đặc hiệu thường dùng: nhóm Ergotamine Tartrate hoặc nhóm Triptan (Sumatriptan, Eletriptan, Naratriptan, Rizatriptan, Almotriptan và Zolmitriptan) có thể dùng dạng viên uống hoặc dạng tiêm (khi bệnh nhân có biểu hiện nôn nhiều) và cần dùng ở giai đoạn sớm mới có tác dụng tốt. Tuy nhiên, không được dùng quá liều vì thuốc này có thể dẫn đến hoại tử đầu chi, thuốc không được dùng cho phụ nữ có thai, thận trọng khi đang có kinh nguyệt cũng như những trường hợp nhiễm trùng nặng. Ngoài ra, cần phải kết hợp với các thuốc giảm đau thông thường thuộc nhóm không Steroid và có thể kết hợp với thuốc chống nôn khi bệnh nhân nôn nhiều.

– Điều trị dự phòng: clưu ý chỉ áp dụng khi số lần xuất hiện cơn đau ngày càng dày đặc, ít nhất có 2 – 3 cơn mỗi tuần, các thể Migraine có biến chứng và Migraine gây trở ngại lớn đến lao động, sinh hoạt hàng ngày mặc dù đã được điều trị giai đoạn cấp. Điều trị nền với mục đích làm giảm về cường độ cũng như tần số cơn, dần dần tiến đến cắt hoàn toàn cơn và tránh tái phát cơn. Thời giai điều trị ít nhất là 2-3 tháng kể cả khi không còn cơn đau. Các thuốc thường được sử dụng là: Dihydroergotamine (Tamik, Seglor) có thể phối hợp với các thuốc có tác dụng giãn mạch não thuộc nhóm chẹn ion Ca (Flunarizin) và cũng có thể kết hợp các nhóm thuốc chống trầm cảm 3 vòng ( Amitryptilin), nhóm chẹn ß giao cảm (propranolol). Số lượng loại thuốc dược lựa chọn và liều dùng phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

Xem thêm:

Dấu hiệu cảnh báo bạn đang mắc bệnh đau nửa đầu migraine

Nguyên nhân và cách trị bệnh đau đầu Migraine ở trẻ em

Nguyên nhân và cách trị bệnh đau đầu Migraine ở thanh, thiếu niên

idoctor.io